กลไกการเทรด CFD
ทำความเข้าใจสถานะ Long & Short เลเวอเรจ และมาร์จิ้น
สำหรับผู้ที่เพิ่งเริ่มต้นลงทุนหรือเทรด จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเข้าใจแนวคิดหลักของสถานะ Long และ Short เลเวอเรจ และมาร์จิ้น ด้านล่างนี้ เราอธิบายพื้นฐานควบคู่กับประเด็นในทางปฏิบัติที่เทรดเดอร์ควรคำนึงถึง
1. สถานะ Long และ Short
สถานะ Long (ซื้อ)
สถานะ Long จะเกิดขึ้นเมื่อคุณคาดว่าราคาสินทรัพย์จะปรับตัวสูงขึ้น หากราคาขึ้น คุณจะได้รับกำไร หากราคาลง คุณจะขาดทุน
ขั้นตอนการทำธุรกรรม: ส่งคำสั่งซื้อ → โบรกเกอร์ (หรือตลาดหลักทรัพย์) ดำเนินการ → ถือสถานะ → ปิดสถานะเพื่อรับรู้กำไรหรือขาดทุน
ในหุ้น อาจมีรายได้เพิ่มเติม เช่น เงินปันผล และในพันธบัตร คือดอกเบี้ย ส่วนใน CFD เงินปันผลมักจะถูกสะท้อนในรูปแบบ “การปรับเงินปันผล” (Dividend Adjustment)
สถานะ Short (ขาย)
สถานะ Short จะเกิดขึ้นเมื่อคุณคาดว่าราคาสินทรัพย์จะลดลง ในการเทรดฟิวเจอร์สหรือ CFD คุณสามารถเปิดสถานะ Short ได้โดยไม่ต้องยืมสินทรัพย์ แต่สำหรับหุ้น Spot โดยทั่วไปจำเป็นต้องมีการยืมหุ้น
กระบวนการหุ้น Spot: ยืมหุ้น → ขายในตลาด → ซื้อคืนในราคาที่ต่ำกว่า → คืนหุ้นและรับรู้กำไร
(ใน CFD หรือฟิวเจอร์ส ไม่จำเป็นต้องยืม คุณสามารถเปิดและปิดสถานะผ่านแพลตฟอร์มได้โดยตรง)
สถานะ Short มีภาระผูกพันและความเสี่ยงเพิ่มเติม เช่น การจ่ายเงินปันผลแทนผู้ถือหุ้นเดิม ต้นทุนการยืมหรือค่าฟันดิง และโอกาสขาดทุนที่ไม่จำกัดในทางทฤษฎี ดังนั้นการบริหารความเสี่ยงจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง
2. เลเวอเรจและมาร์จิ้น
เลเวอเรจ
เลเวอเรจคืออัตราส่วนของมูลค่าสถานะต่อเงินทุน (อิควิตี้) ของคุณเอง ตัวอย่างเช่น เลเวอเรจ 10 เท่าหมายความว่าเงินทุน 1 หน่วยควบคุมการเปิดรับตลาด 10 หน่วย
ผลกระทบ: ทั้งกำไรและขาดทุนจะถูกขยาย และในสินทรัพย์ที่มีความผันผวนสูง ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
สูตร:
เลเวอเรจ = มูลค่าสถานะ ÷ อิควิตี้ของบัญชี = 1 ÷ อัตราหลักประกันเริ่มต้น
มาร์จิ้น
หลักประกันเริ่มต้น (Initial Margin): เงินฝากขั้นต่ำที่จำเป็นในการเปิดสถานะ
หลักประกันรักษาสภาพ (Maintenance Margin): ยอดคงเหลือขั้นต่ำที่จำเป็นในการรักษาสถานะเปิดอยู่ หากต่ำกว่านี้อาจทำให้เกิดมาร์จิ้นคอล (Margin Call) หรือการบังคับปิดสถานะ (Stop-out)
ประเภทของมาร์จิ้น:
Cross Margin: ยอดคงเหลือในบัญชีทั้งหมดรองรับผลขาดทุนจากทุกสถานะ
Isolated Margin: มาร์จิ้นถูกกำหนดแยกต่อหนึ่งสถานะ
ตัวอย่าง: อิควิตี้ของบัญชี 1,000 USD เลเวอเรจ 20:1 → มูลค่าสถานะสูงสุด 20,000 USD
ราคาเพิ่มขึ้น 1% → กำไร 200 USD → อิควิตี้ของบัญชีเพิ่มขึ้นประมาณ 20%
ราคาลดลง 5% → มีโอกาสสูญเสียอิควิตี้ของบัญชีเกือบทั้งหมด
3. การคำนวณมาร์จิ้น
สูตรพื้นฐาน
หลักประกันเริ่มต้น = มูลค่าที่ตราไว้ × อัตราหลักประกันเริ่มต้น
หลักประกันรักษาสภาพ = มูลค่าที่ตราไว้ × อัตราหลักประกันรักษาสภาพ
การคำนวณมูลค่าที่ตราไว้
Stock CFD: ราคา × จำนวน
FX: ขนาดการเทรด (ล็อต) × หน่วยสัญญา × อัตราแลกเปลี่ยน
ดัชนี/ฟิวเจอร์ส: จุด × มูลค่าสัญญาต่อจุด × จำนวนสัญญา
ตัวอย่าง
Stock CFD: Apple 150 USD ซื้อ 100 หุ้น อัตรามาร์จิ้น 10% → มูลค่าที่ตราไว้ 15,000 USD มาร์จิ้น 1,500 USD
FX: EUR/USD 1.1200 ซื้อ 1 ล็อต (100,000 EUR) อัตรามาร์จิ้น 2% → มูลค่าที่ตราไว้ 112,000 USD มาร์จิ้น 2,240 USD
Margin Call & การบังคับขาย
(ยอดคงเหลือในบัญชี + P&L ที่ยังไม่เกิดขึ้นจริง) < หลักประกันรักษาสภาพ → ทำให้เกิดมาร์จิ้นคอลหรือการบังคับปิดสถานะโดยอัตโนมัติ
ราคา Stop-loss สามารถคำนวณได้คร่าวๆ เป็น การขาดทุนที่ยอมรับได้ ÷ ขนาดสถานะ
4. ต้นทุนการเทรด
สเปรด: ความแตกต่างระหว่างราคา Bid และ Ask ซึ่งเป็นต้นทุนที่เกิดขึ้นทันทีเมื่อเปิดสถานะ
ค่าคอมมิชชั่น: ค่าธรรมเนียมแบบคงที่หรือตามเปอร์เซ็นต์ ขึ้นอยู่กับขนาดการเทรด และแตกต่างกันไปตามโบรกเกอร์
Swap/Overnight Financing: ต้นทุนหรือดอกผลจากการถือสถานะข้ามคืน สะท้อนถึงความแตกต่างของอัตราดอกเบี้ย ต้นทุนการจัดเก็บ/ขนส่งสินค้าโภคภัณฑ์ หรือโครงสร้าง Contango/Backwardation ของสัญญาฟิวเจอร์ส
ต้นทุนอื่นๆ: Slippage, Requotes, ภาษี, ค่าการแปลงสกุลเงิน รวมถึงค่าธรรมเนียมอื่นๆ (เช่น ค่าถอนเงิน หรือค่าธรรมเนียมไม่มีกิจกรรม) หากมีการเรียกเก็บ
5. การบริหารความเสี่ยงและกลยุทธ์เชิงปฏิบัติ
ขนาดสถานะ: จำกัดความเสี่ยงต่อการเทรดแต่ละดีลไว้ที่ประมาณ 0.5–2% ของอิควิตี้ของบัญชี และปรับขนาดสถานะโดยอ้างอิงตัวบ่งชี้ความผันผวน เช่น ATR
การจัดการการขาดทุน: ตั้งค่า Stop-loss ล่วงหน้า และตรวจสอบระดับหลักประกันรักษาสภาพอย่างสม่ำเสมอ เพื่อลดโอกาสถูกบังคับปิดสถานะ
การเพิ่มประสิทธิภาพต้นทุน: สำหรับการเทรดระยะสั้น ให้เน้นเลือกคู่/บัญชีที่มีสเปรดและค่าคอมมิชชั่นต่ำ สำหรับสถานะระยะยาวให้ให้ความสำคัญกับการบริหารต้นทุน Swap/Rollover
การเลือกโบรกเกอร์: ตรวจสอบโครงสร้างค่าธรรมเนียม คุณภาพการส่งคำสั่งและการแมตช์ออร์เดอร์ การแยกสินทรัพย์ลูกค้า (Segregated Account) และสถานะการกำกับดูแล/ใบอนุญาตของโบรกเกอร์
Stress Testing: พิจารณาสถานการณ์สุดขั้ว เช่น ความผันผวนรุนแรง ช่องว่างของราคา (Gap) วิกฤตสภาพคล่อง และความเสี่ยงฝั่งโบรกเกอร์ เพื่อทดสอบความทนทานของพอร์ตและบัญชี
6. สรุป
Long: การเปิดสถานะเพื่อเก็งกำไรว่าราคาจะปรับตัวขึ้น
Short: การเปิดสถานะเพื่อเก็งกำไรว่าราคาจะปรับตัวลง
เลเวอเรจ: ช่วยให้เข้าร่วมตลาดขนาดใหญ่ด้วยเงินทุนจำนวนน้อย แต่ทั้งกำไรและขาดทุนจะถูกขยาย
มาร์จิ้น: มูลค่าที่ตราไว้ × อัตรามาร์จิ้น หากมาร์จิ้นไม่เพียงพออาจทำให้เกิดมาร์จิ้นคอลหรือการบังคับปิดสถานะ
ต้นทุนการเทรด: ต้องพิจารณาสเปรด ค่าคอมมิชชั่น สวอป และต้นทุนอื่นๆ อย่างครอบคลุม
การบริหารความเสี่ยง: การกำหนดขนาดสถานะ การตั้งค่า Stop-loss การบริหารต้นทุน การเลือกโบรกเกอร์ที่เหมาะสม และการทำ Stress Testing เป็นองค์ประกอบสำคัญของการเทรด CFD อย่างยั่งยืน